{"id":19,"date":"2026-06-19T23:44:27","date_gmt":"2026-06-19T21:44:27","guid":{"rendered":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/2026\/06\/19\/ethiopia-doi-mat-voi-khang-khang-sinh-trong-thi-truong-khong-duoc-quan-ly\/"},"modified":"2026-06-19T23:45:19","modified_gmt":"2026-06-19T21:45:19","slug":"ethiopia-doi-mat-voi-khang-khang-sinh-trong-thi-truong-khong-duoc-quan-ly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/2026\/06\/19\/ethiopia-doi-mat-voi-khang-khang-sinh-trong-thi-truong-khong-duoc-quan-ly\/","title":{"rendered":"Ethiopia \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh trong th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;`html<\/p>\n<h1>Ethiopia \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh trong th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd<\/h1>\n<p>\u1ede Ethiopia, m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1edbn thu\u1ed1c kh\u00e1ng sinh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n ph\u1ed1i b\u00ean ngo\u00e0i c\u00e1c k\u00eanh ch\u00ednh th\u1ee9c. C\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n t\u01b0 nh\u00e2n, ph\u00f2ng kh\u00e1m, nh\u00e0 thu\u1ed1c, c\u1eeda h\u00e0ng nh\u1ecf v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n h\u00e0ng rong cung c\u1ea5p c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1eb7t ch\u1ebd. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y th\u00fac \u0111\u1ea9y kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh, m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 vi khu\u1ea9n tr\u1edf n\u00ean kh\u00e1ng l\u1ea1i c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, khi\u1ebfn c\u00e1c b\u1ec7nh nhi\u1ec5m tr\u00f9ng kh\u00f3 ch\u1eefa tr\u1ecb h\u01a1n.<\/p>\n<p>Ba c\u01a1 ch\u1ebf gi\u1ea3i th\u00edch cho \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c n\u00e0y. \u0110\u1ea7u ti\u00ean, vi\u1ec7c t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1eb1ng kh\u00e1ng sinh l\u00e0 m\u1ed9t th\u00f3i quen \u0111\u00e3 \u0103n s\u00e2u v\u00e0o c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh. Cha m\u1eb9 truy\u1ec1n l\u1ea1i cho con c\u00e1i \u00fd ni\u1ec7m r\u1eb1ng nh\u1eefng lo\u1ea1i thu\u1ed1c n\u00e0y ch\u1eefa kh\u1ecfi s\u1ed1t ho\u1eb7c nhi\u1ec5m tr\u00f9ng nhanh ch\u00f3ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n kh\u00e1m b\u00e1c s\u0129. Th\u1ee9 hai, c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1n l\u1ebb v\u00e0 nh\u00e0 thu\u1ed1c t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u c\u1ee7a kh\u00e1ch h\u00e0ng \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u00e2n h\u1ecd. T\u1eeb ch\u1ed1i b\u00e1n kh\u00e1ng sinh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01a1n thu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c m\u1ea5t kh\u00e1ch h\u00e0ng v\u00e0o tay \u0111\u1ed1i th\u1ee7 \u00edt nghi\u00eam ng\u1eb7t h\u01a1n. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, b\u1ec7nh nh\u00e2n th\u01b0\u1eddng ch\u1ecdn c\u00e1c \u0111i\u1ec3m b\u00e1n t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh th\u1eddi gian ch\u1edd \u0111\u1ee3i l\u00e2u v\u00e0 c\u00e1c chi ph\u00ed \u1ea9n trong c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf c\u00f4ng l\u1eadp, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 th\u1eddi gian m\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c chi ph\u00ed \u0111i l\u1ea1i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng theo ng\u00e0y, m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u1ea3i qua trong b\u1ec7nh vi\u1ec7n c\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed1n k\u00e9m h\u01a1n vi\u1ec7c mua kh\u00e1ng sinh t\u1ea1i m\u1ed9t c\u1eeda h\u00e0ng g\u1ea7n nh\u00e0.<\/p>\n<p>Khu v\u1ef1c t\u01b0 nh\u00e2n c\u1ee7a Ethiopia hi\u1ec7n chi\u1ebfm t\u1eeb 33% \u0111\u1ebfn 48% c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf y t\u1ebf, v\u1edbi h\u01a1n 23.000 nh\u00e0 thu\u1ed1c v\u00e0 c\u1eeda h\u00e0ng t\u01b0 nh\u00e2n. Nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y chi\u1ebfm t\u1eeb 54% \u0111\u1ebfn 67% giao d\u1ecbch kh\u00e1ng sinh trong n\u01b0\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, nh\u00e2n vi\u00ean y t\u1ebf v\u1eabn c\u00f2n thi\u1ebfu th\u1ed1n: ch\u1ec9 c\u00f3 0,96 b\u00e1c s\u0129 v\u00e0 1,2 y t\u00e1 tr\u00ean 10.000 d\u00e2n, th\u1ea5p h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi ti\u00eau chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf. S\u1ef1 thi\u1ebfu h\u1ee5t n\u00e0y \u0111\u1ea9y b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p t\u01b0 nh\u00e2n, th\u01b0\u1eddng d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn h\u01a1n.<\/p>\n<p>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y vi\u1ec7c b\u00e1n kh\u00e1ng sinh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01a1n thu\u1ed1c l\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn. \u1ede m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00f9ng, h\u01a1n 60% vi\u1ec7c mua thu\u1ed1c cho b\u1ec7nh nhi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n h\u00e0ng rong, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n thu\u1ed1c theo li\u1ec1u ho\u1eb7c v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf, ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u1eafm \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00f3m d\u00e2n c\u01b0 d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nh\u1ea5t: ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng b\u1ea5p b\u00eanh, ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 ngu\u1ed3n l\u1ef1c. Th\u1eadm ch\u00ed c\u00e1c c\u1eeda h\u00e0ng t\u1ea1p h\u00f3a nh\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p b\u00e1n thu\u1ed1c, \u0111\u00f4i khi c\u0169ng cung c\u1ea5p, l\u1ea5p \u0111\u1ea7y kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp c\u1eadn ch\u0103m s\u00f3c y t\u1ebf.<\/p>\n<p>L\u00fd do c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i vi\u1ec7c thi\u1ebfu qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u01a1n thu\u1ea7n. Kh\u00e1ng sinh \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh b\u1edfi kinh nghi\u1ec7m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n h\u00e0ng, d\u01b0\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, \u01b0u ti\u00ean s\u1ef1 h\u00e0i l\u00f2ng t\u1ee9c th\u1eddi c\u1ee7a kh\u00e1ch h\u00e0ng h\u01a1n l\u00e0 tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh. C\u00f2n b\u1ec7nh nh\u00e2n th\u00ec t\u00ednh to\u00e1n r\u1eb1ng t\u1ed5ng chi ph\u00ed cho m\u1ed9t l\u1ea7n kh\u00e1m t\u1ea1i c\u01a1 s\u1edf c\u00f4ng \u2014 th\u1eddi gian, \u0111i l\u1ea1i, s\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn \u2014 th\u01b0\u1eddng cao h\u01a1n vi\u1ec7c mua thu\u1ed1c t\u1ea1i c\u00e1c c\u1eeda h\u00e0ng t\u01b0 nh\u00e2n, d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u1eaft h\u01a1n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y, c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn to\u00e0n di\u1ec7n. Thay v\u00ec ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u1eebng ph\u1ea1t, c\u1ea7n ph\u1ea3i thu h\u00fat t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan trong khu v\u1ef1c t\u01b0 nh\u00e2n. Vi\u1ec7c c\u1ea5p ch\u1ee9ng nh\u1eadn d\u1ea7n d\u1ea7n cho c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quy m\u00f4 v\u00e0 lo\u1ea1i h\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd, c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ed1t. C\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, nh\u01b0 \u00e1p ph\u00edch gi\u1ea3i th\u00edch khi n\u00e0o n\u00ean k\u00ea \u0111\u01a1n kh\u00e1ng sinh hay kh\u00f4ng, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n bi\u1ec7n minh cho vi\u1ec7c t\u1eeb ch\u1ed1i b\u00e1n. C\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n ph\u1ed1i v\u00e0 b\u00e1n bu\u00f4n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 b\u1eb1ng c\u00e1ch b\u00e1o c\u00e1o c\u00e1c \u0111\u01a1n \u0111\u1eb7t h\u00e0ng \u0111\u00e1ng ng\u1edd, t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ea1n ch\u1ebf ngu\u1ed3n cung cho c\u00e1c k\u00eanh kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c.<\/p>\n<p>C\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u0169ng mang l\u1ea1i c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p. C\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 t\u01b0 v\u1ea5n qua tin nh\u1eafn SMS ho\u1eb7c \u1ee9ng d\u1ee5ng di \u0111\u1ed9ng cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi khuy\u00ean y t\u1ebf nhanh ch\u00f3ng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u00e1c cu\u1ed9c thanh tra b\u1ea5t ng\u1edd, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch x\u00e2y d\u1ef1ng h\u01a1n l\u00e0 tr\u1eebng ph\u1ea1t, gi\u00fap \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u00e1c kh\u00f3a \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00f3 m\u1ee5c ti\u00eau.<\/p>\n<p>N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng trong khu v\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd n\u00e0y, nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c nh\u1eb1m h\u1ea1n ch\u1ebf kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh \u1edf Ethiopia s\u1ebd kh\u00f4ng mang l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3. Nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i b\u00e1n kh\u00e1ng sinh t\u1ea1i b\u1ec7nh vi\u1ec7n c\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm th\u1ea5y ch\u00fang \u1edf n\u01a1i kh\u00e1c. Do \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft l\u00e0 ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i c\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c v\u00e0 h\u00e0nh vi trong to\u00e0n b\u1ed9 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, thay v\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u00e0n \u00e1p n\u00f3.<\/p>\n<p>&#8220;`<\/p>\n<hr>\n<h2>R\u00e9f\u00e9rences du site<\/h2>\n<h3>R\u00e9f\u00e9rence scientifique<\/h3>\n<p><strong>DOI\u00a0:<\/strong> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41467-026-74671-z\" target=\"_blank\">https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41467-026-74671-z<\/a><\/p>\n<p><strong>Titre\u00a0:<\/strong> Stewardship without walls: taming the unregulated antibiotic economy to contain antimicrobial resistance in Ethiopia<\/p>\n<p><strong>Revue : <\/strong> Nature Communications<\/p>\n<p><strong>\u00c9diteur : <\/strong> Springer Science and Business Media LLC<\/p>\n<p><strong>Auteurs : <\/strong> Balew Arega; Asnake Agunie<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;`html Ethiopia \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh trong th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd \u1ede Ethiopia, m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1edbn thu\u1ed1c kh\u00e1ng sinh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n ph\u1ed1i b\u00ean ngo\u00e0i c\u00e1c k\u00eanh ch\u00ednh th\u1ee9c. C\u00e1c b\u1ec7nh vi\u1ec7n t\u01b0 nh\u00e2n, ph\u00f2ng kh\u00e1m, nh\u00e0 thu\u1ed1c, c\u1eeda h\u00e0ng nh\u1ecf v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n h\u00e0ng rong cung c\u1ea5p&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/2026\/06\/19\/ethiopia-doi-mat-voi-khang-khang-sinh-trong-thi-truong-khong-duoc-quan-ly\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Ethiopia \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi kh\u00e1ng kh\u00e1ng sinh trong th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,6,2],"tags":[],"class_list":["post-19","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kinh-te-kinh-doanh","category-suc-khoe","category-xa-hoi","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20,"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19\/revisions\/20"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/economicsfoundation.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}